|
In het
kader van het nationale Project Sociale Veiligheid (PSV) is in 1993
door RVDB (Rob van der Bijl c.s.) een plan gemaakt voor de verbouwing
van het metrostation Maashaven in Rotterdam. Het plan is in de periode
1994-1995 uitgevoerd.
Het station is verbouwd om de sociale veiligheid te verbeteren. Het
project staat model voor een aanpak van haltesituaties waardoor de veiligheid
in het openbaar vervoer sterk kan verbeteren. Het project heeft in de
jaren daarna veel navolging gevonden. 'Maashaven' is onverminderd actueel.
Voor VEILIGWONEN.NL
is door Rob van der Bijl het project kort samengevat.
Begane Grond (niveau 0):
Het maaiveld is opgeschoond en gevrijwaard van obstakels. De ruimte
wordt beter toegankelijk en meer overzichtelijk.
Corridors
(tussenniveaus):
Zowel externe als interne zichtrelaties zijn sterk verbeterd. Een voorbeeld
vormt de verbinding tussen maaiveld en hal.
Veiligheid
Naast subjectieve aspecten van (sociale) veiligheid spelen objectieve
mogelijkheden voor criminaliteit c.q. onveiligheid in het station Maashaven
een niet te verwaarlozen rol. Een adequate controle van de openbare
ruimte in Maashaven, in het bijzonder de in- en uitgangen, vormt het
belangrijkste doel van de voorgestelde aanpassing. Controle garandeert
objectieve veiligheid. Bovendien moeten de afzonderlijke ruimtes in
het station een effectief beheer en toezicht mogelijk maken.
De uiteindelijke kwaliteit van het station is voor een belangrijk deel
verbonden met de wijze waarop het publiek veiligheid ervaart en beleeft.
Met de aanpassing wordt daarom beoogd het aanzien van, en het verblijfsklimaat
in Maashaven zo optimaal mogelijk op de wensen van de gebruikers af
te stemmen. Dit bevordert de subjectieve veiligheid.
Bouwkunde
In het project ligt het accent op de optimalisering van bouwkundige
maatregelen. (Organisatorische en aanvullende maatregelen waren al gepland
door opdrachtgever RET, Red.) Er bestaat echter ook een meer
principiële reden om het primaat bij bouwkundige voorzieningen
te leggen. Dergelijke voorzieningen hebben namelijk een langdurig, meer
permanent karakter. De publieksmelders zijn fraai, maar als er in een
nabije toekomst geen personeel meer blijkt te zijn om op een melding
te reageren, schiet een dergelijke voorziening haar doel voorbij, of
erger, wordt contra-productief; het publiek verliest zijn vertrouwen.
Hetzelfde geldt voor electronische ondersteuning in de vorm van videocamera's.
Als niemand op de bijbehorende monitors kijkt verliezen ze grotendeels
hun functie.
De uitgangspunten bij de voorgestelde aanpassing laten zich als volgt
samenvatten:
Optimaliseer, ter realisering en handhaving van zowel objectieve als
subjectieve veiligheid, met name de bouwkundige condities van station
Maashaven.
Hal (niveau
1):
'Panopticum Maashaven'
Versterkt de subjectieve en objectieve veiligheid
De 'controleurs' kunnen zien en gezien worden
Zicht
Het
routingpatroon in de hal wordt gewijzigd. De verschillende looplijnen
zijn zoveel als mogelijk ontward; de tellijnen staan strategischer.
Het zicht op de voetgangersstromen (tussen de onderscheiden niveaus
(maaiveld, hal en perrons) is geoptimaliseerd. Eveneens is het zicht
(vanuit de 'corridors') op de omgeving verbeterd.
De fysieke controle is verder uitgewerkt met behulp van een ontworpen
bouwwerkje op halniveau. De bestaande halcabine (inclusief de voorzieningenkern
er direct achter) is uitgebreid, zowel in de breedte als in de diepte.
De puntvormige ruimte aan de westelijke kant is opgeheven, dat wil zeggen,
de kleine vides rondom de bestaande (rol)trappen zijn aanzienlijk vergroot.
In constructief opzicht is dit mogelijk; de stijfheid van het stationsgebouw
blijft gegarandeerd.
Door slim gesitueerde raampartijen zijn verschillende zichtrelaties
mogelijk. Het bouwwerk fungeert in feite als een 'panopticum'.
In objectieve zin: er zijn controlerende zichtrelaties gecreëerd;
in subjectieve zin: het 'Panopticum Maashaven' is een lichte doos met
grote vensters waardoor de aanwe-zigheid van controle en toezicht in
ieder geval wordt gesuggereerd.
Perrons
(niveau 2)
langgerekt 'lichtplafond' vergroot verblijfskwaliteit en zichtbaarheid
De verlichting in het complex wordt aangepast. Zo is op niveau 2 (de
perrons) een langgerekt 'licht-plafond' ontworpen. De perrons en de
andere ruimtes in Maashaven zijn opgeschoond en worden zoveel mogelijk
gevrijwaard van obstakels. Het verblijf in die ruimtes wordt verder
veraangenaamd door het aanbrengen van nieuwe kleuren.
VERANTWOORDING
Tekst en
eindredactie voor VWNL:
Rob van der Bijl, Amsterdam, januari 2003
Bron:
Rob van der Bijl; Beknopte Toelichting. Amsterdam, september 1993.
Tekeningen:
Jelle de Boer.
Foto's:
Jelle de Boer & Rob van der Bijl.
Project:
Aanpassing Maashaven, RVDB i.s.m. Bouwkundig Advieseur Aalbers en Architect
De Boer. Amsterdam/Ridderkerk, 1993-1995.
LINK
 www.lightrail.nl
- adviseurs veilig openbaar vervoer
Home
|
